Sklep w przygotowaniu: zamówienia przyjmiemy od startu, w subskrypcji z dostawą gratis i pauzą jednym kliknięciem. Zapisz się na listę

astrovita
EN

Poradnik

Rejestr dodatków paszowych UE: jak sprawdzić numer dodatku z etykiety karmy?

Czym są dodatki zootechniczne i stabilizatory flory jelitowej, co oznacza numer taki jak 4b1841 i jak sprawdzić go w rejestrze dodatków paszowych UE.

Aktualizacja: 29 września 2026

Status

Wersja redakcyjna, przed recenzją lekarza weterynarii.

Numer dodatku z etykiety karmy (na przykład „4b1841”) można sprawdzić w dwóch miejscach: w publicznym rejestrze dodatków paszowych Unii Europejskiej oraz w rozporządzeniu wykonawczym Komisji, które wydało zezwolenie na dany dodatek.14 Rozporządzenie zezwalające mówi najwięcej: podaje kategorię i grupę funkcjonalną, gatunki zwierząt, dla których dodatek jest dopuszczony, oraz datę ważności zezwolenia.13 Poniżej wyjaśniamy, skąd biorą się te numery i jak je czytać krok po kroku.

Czym jest dodatek paszowy według prawa UE?

Rozporządzenie (WE) nr 1831/2003 definiuje dodatki paszowe jako substancje, drobnoustroje lub preparaty, inne niż materiał paszowy i premiksy, które są celowo dodawane do paszy lub wody w celu pełnienia określonych funkcji.1 Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) opisuje je prościej: to produkty stosowane w żywieniu zwierząt, aby uzyskać efekt w samej paszy, u zwierząt, w produktach od nich pochodzących lub w środowisku; stosuje się je zarówno w paszach dla zwierząt gospodarskich, jak i w karmie dla zwierząt domowych.6

Najważniejsza zasada brzmi: dodatek paszowy może być wprowadzony do obrotu, przetwarzany lub stosowany tylko, jeżeli jest objęty zezwoleniem wydanym zgodnie z rozporządzeniem, spełnione są warunki stosowania i warunki etykietowania.1 Zezwolenie poprzedza ocena naukowa EFSA.61

Na jakie kategorie dzielą się dodatki paszowe?

Art. 6 ust. 1 rozporządzenia 1831/2003 wyróżnia pięć kategorii:1

  1. dodatki technologiczne — substancje dodawane do paszy do celów technologicznych;
  2. dodatki sensoryczne — substancje, które polepszają lub zmieniają właściwości organoleptyczne paszy;
  3. dodatki dietetyczne — m.in. witaminy, mieszanki pierwiastków śladowych, aminokwasy;
  4. dodatki zootechniczne — wszystkie dodatki stosowane, aby wpłynąć korzystnie na cechy użytkowe ze względu na dobry stan zdrowia zwierząt lub korzystnie wpłynąć na środowisko;
  5. kokcydiostatyki i histomonostatyki.

W ramach każdej kategorii dodatki przydziela się do grup funkcjonalnych wymienionych w załączniku I, zgodnie z ich główną funkcją.1

Czym są stabilizatory flory jelitowej?

W kategorii „dodatki zootechniczne” załącznik I wymienia następujące grupy funkcjonalne:1

  • a) substancje polepszające strawność — substancje, które zwiększają strawność diety dzięki działaniu na docelowe materiały paszowe;
  • b) stabilizatory flory jelitowej — drobnoustroje i inne chemicznie zdefiniowane substancje, które, stosowane w żywieniu zwierząt, mają korzystny wpływ na florę jelitową;
  • c) substancje, które korzystnie wpływają na środowisko;
  • d) inne dodatki zootechniczne;
  • e) stabilizatory stanu fizjologicznego — substancje lub drobnoustroje, które podawane zwierzętom w dobrym stanie zdrowia korzystnie wpływają na ich stan fizjologiczny.

To właśnie w grupie „stabilizatory flory jelitowej” znajdują się szczepy bakterii, które potocznie nazywa się probiotykami. W prawie paszowym nie są one jednak „probiotykami” w sensie marketingowym, tylko dodatkami zootechnicznymi — z konkretną nazwą szczepu, numerem identyfikacyjnym i zezwoleniem ograniczonym do określonych gatunków zwierząt.13

Warto zwrócić uwagę na jeszcze jedną zasadę: dodatki zootechniczne i kokcydiostatyki są dopuszczane dla określonego posiadacza zezwolenia. Nikt poza nim, jego następcą prawnym lub osobą działającą na podstawie jego pisemnej zgody nie może po raz pierwszy wprowadzić takiego produktu do obrotu.1

Skąd bierze się numer identyfikacyjny dodatku?

Rozporządzenie przyznające zezwolenie musi zawierać m.in. określenie dodatku, jego klasyfikację, warunki stosowania z gatunkami i kategoriami zwierząt oraz numer identyfikacyjny.1 Dla dodatków zootechnicznych podaje też nazwę posiadacza zezwolenia.1

Weźmy przykład numeru „4b1841”. W rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2019/1315 dodatek o tym numerze opisano jako: „Kategoria: dodatki zootechniczne. Grupa funkcjonalna: stabilizatory flory jelitowej”.3 Jak widać na tym przykładzie, pierwsze znaki numeru odpowiadają numeracji z załącznika I rozporządzenia 1831/2003: punkt 4 to kategoria dodatków zootechnicznych, a litera b — grupa stabilizatorów flory jelitowej.13 Dalsza część numeru identyfikuje konkretny dodatek i nie niesie informacji, którą dałoby się odczytać bez sprawdzenia w źródle.

Jak długo obowiązuje zezwolenie na dodatek?

Zezwolenie jest ważne w całej Unii przez 10 lat i jest odnawialne; dopuszczony dodatek zostaje wpisany do rejestru, a każdy wpis wskazuje datę zezwolenia.1 Wniosek o przedłużenie trzeba złożyć najpóźniej rok przed datą ważności zezwolenia.1 EFSA wyjaśnia, że po dziesięciu latach wnioskodawca musi wykazać, że dodatek pozostaje bezpieczny w warunkach zezwolenia.6

Zezwolenie może też zostać zmienione, zawieszone lub cofnięte — dlatego aktualny stan zawsze najlepiej sprawdzać w rejestrze, a nie w starych materiałach.1

Czym jest rejestr dodatków paszowych UE?

Art. 17 rozporządzenia 1831/2003 zobowiązuje Komisję do ustanowienia i prowadzenia wspólnotowego rejestru dodatków paszowych, który jest ogólnodostępny.1 Komisja Europejska podaje, że rejestr jest regularnie aktualizowany i zawiera odesłania do odpowiednich rozporządzeń zezwalających; od 5 kwietnia 2023 r. wersję PDF zastąpiła wersja internetowa.5 Dziś rejestr jest dostępny w Food and Feed Information Portal (FIP) Komisji Europejskiej.4

Jak sprawdzić dodatek krok po kroku?

  1. Znajdź dodatek na etykiecie. W karmie dla psów i kotów dodatki zootechniczne muszą być wymienione pod nagłówkiem „dodatki” z nazwą lub numerem identyfikacyjnym, dodaną ilością oraz nazwą grupy funkcjonalnej lub kategorii.2
  2. Otwórz wyszukiwarkę rejestru. Wyszukiwarka dodatków paszowych w FIP pozwala filtrować po kategorii lub grupie funkcjonalnej, statusie zezwolenia i dacie ważności.4
  3. Wyszukaj numer lub nazwę. W polu wyszukiwania wpisz numer identyfikacyjny (np. „4b1841”) albo nazwę substancji lub szczepu.4
  4. Przejdź do rozporządzenia zezwalającego. Rejestr odsyła do aktu prawnego, który wydał zezwolenie.5 Najpełniejsze informacje znajdują się w tabeli w załączniku tego rozporządzenia.3
  5. Sprawdź kolumnę „Gatunek lub kategoria zwierzęcia”. To najważniejszy krok — zezwolenie obejmuje tylko wymienione gatunki i kategorie zwierząt.13
  6. Sprawdź datę ważności zezwolenia i ewentualne inne przepisy (np. warunki stosowania).3

Dlaczego gatunek w zezwoleniu ma tak duże znaczenie?

Wróćmy do przykładu 4b1841. Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2019/1315 dotyczy zezwolenia na stosowanie preparatu Enterococcus faecium DSM 7134 jako dodatku paszowego w wodzie do pojenia dla loch.3 W tabeli załącznika w kolumnie gatunku widnieje „Lochy”, a data ważności zezwolenia to 25 sierpnia 2029 r.3 Z tego aktu wynika więc zezwolenie dla loch; psy, koty ani konie nie są w nim wymienione.3

Rozporządzenie 1831/2003 przewiduje osobne wnioski nie tylko o zezwolenie na nowy dodatek, ale też o zezwolenie na nowe stosowanie dodatku już dopuszczonego.1 Dlatego sam numer lub nazwa szczepu nie wystarczają — trzeba sprawdzić, czy zezwolenie obejmuje gatunek, dla którego przeznaczona jest pasza. Rozporządzenie 767/2009 wymaga przy tym, by informacje o dodatkach na etykiecie karmy były podane zgodnie z aktem prawnym dopuszczającym dany dodatek.2

EFSA w opinii, na której oparto to zezwolenie, oceniała dodatek w konkretnych warunkach stosowania i dla konkretnego gatunku docelowego.3 Wnioski z takiej oceny nie przenoszą się automatycznie na inne zwierzęta.

Czego rejestr nie powie?

Rejestr i rozporządzenie zezwalające potwierdzają, że dodatek został oceniony i dopuszczony dla wskazanych gatunków w określonych warunkach.13 Nie mówią natomiast, czy konkretna karma jest odpowiednia dla konkretnego zwierzęcia. Nie są też informacją o zdrowiu — dodatek paszowy nie jest produktem leczniczym weterynaryjnym. Wszelkie wątpliwości dotyczące zdrowia zwierzęcia i jego diety najlepiej omówić z lekarzem weterynarii, pokazując mu etykietę karmy.

Najczęstsze pytania

Czym jest dodatek zootechniczny?

To jedna z pięciu kategorii dodatków paszowych w rozporządzeniu (WE) nr 1831/2003: dodatki stosowane, aby wpłynąć korzystnie na cechy użytkowe ze względu na dobry stan zdrowia zwierząt lub korzystnie wpłynąć na środowisko.1

Co oznaczają stabilizatory flory jelitowej?

To grupa funkcjonalna w kategorii dodatków zootechnicznych: drobnoustroje i inne chemicznie zdefiniowane substancje, które, stosowane w żywieniu zwierząt, mają korzystny wpływ na florę jelitową. Każdy taki dodatek wymaga unijnego zezwolenia.1

Na jak długo wydaje się zezwolenie na dodatek paszowy?

Na 10 lat, z możliwością przedłużenia na kolejne dziesięcioletnie okresy. Data ważności zezwolenia jest podana w rozporządzeniu zezwalającym.13

Czy dodatek dopuszczony dla jednego gatunku może być stosowany u innego?

Zezwolenie określa gatunki lub kategorie zwierząt, dla których dodatek jest dopuszczony. Dlatego zawsze trzeba sprawdzić kolumnę z gatunkiem w rozporządzeniu zezwalającym, a nie tylko sam numer dodatku.13

Źródła

1. Rozporządzenie (WE) nr 1831/2003 w sprawie dodatków stosowanych w żywieniu zwierząt (wersja skonsolidowana), art. 2, 3, 5, 6, 9, 14, 17 i zał. I — https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/HTML/?uri=CELEX:02003R1831-20210327 2. Rozporządzenie (WE) nr 767/2009 w sprawie wprowadzania na rynek i stosowania pasz (wersja skonsolidowana), art. 15 i zał. VII — https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/HTML/?uri=CELEX:02009R0767-20181226 3. Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/1315 (Enterococcus faecium DSM 7134, lochy) — https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32019R1315 4. Food and Feed Information Portal — wyszukiwarka rejestru dodatków paszowych UE — https://ec.europa.eu/food/food-feed-portal/screen/feed-additives/search 5. Komisja Europejska — Feed additives — https://food.ec.europa.eu/food-safety/animal-feed/feed-additives_en 6. EFSA — Feed additives — https://www.efsa.europa.eu/en/topics/topic/feed-additives